8 Mart Arifesinde Acı Soru: Kadınlar ve Çocuklar Gerçekten Güvende mi?

İran’daki kız okuluna yönelik ölümcül saldırı ve Gazze’de kadınlarla çocukların ağır bedel ödediği İsrail ve ABD katliamları, 8 Mart öncesi uluslararası hukuku ve sivillerin güvenliğini yeniden tartışmaya açtı.

İran’da okul yakınındaki ölümcül saldırı ve Gazze’de bitmeyen sivil kayıplar, ABD ve İsrail’in ortak katliamları, savaş hukukunu ve insanlığın vicdanını yeniden tartışmaya açtı

İran’ın güneyindeki Minab kentinde bir kız okulunun vurulduğu ya da çok yakınında ölümcül bir hava saldırısı yaşandığına ilişkin görüntüler ve saha bulguları, uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekti. Reuters’ın 6 Mart 2026 tarihli özel haberine göre, ABD’nin yürüttüğü ilk inceleme okul saldırısında “muhtemel ABD sorumluluğuna” işaret ediyor; Associated Press’in aktardığı uydu görüntüleri ve uzman değerlendirmeleri de saldırının hava saldırısı niteliği taşıdığı yönünde bulgular ortaya koyuyor. ABD ve İsrail tarafı, sivillerin kasten hedef alınmadığını savunurken olayla ilgili incelemelerin sürdüğünü bildiriyor.  

Birleşmiş Milletler uzmanları ise çok daha net bir insani alarm verdi. Reuters’ın aktardığına göre BM uzmanları, Minab’daki kız okuluna yönelik saldırıda 160’tan fazla çocuğun öldürüldüğüne dair haberlerden “derin rahatsızlık” duyduklarını açıkladı ve çocukların savaşlarda mutlak biçimde korunması gerektiğini vurguladı. Bir okulun, üstelik çocukların bulunduğu saatlerde hedef haline gelmesi ya da bir askeri operasyonun bu ölçüde sivil kayba yol açması, uluslararası insancıl hukuk açısından en ağır soruları gündeme taşıyor.  

Reuters ayrıca İran’ın BM Daimi Temsilcisi’nin, devam eden ABD-İsrail saldırılarında İran’da 1.332 sivilin öldüğünü açıkladığını aktardı. Aynı Reuters haberinde, ABD’li yetkililerin okul saldırısında ABD sorumluluğunun muhtemel olduğu yönünde inceleme yürüttüğü bilgisi de yer aldı. Bu tablo, savaş alanında “yanlış hedef”, “istihbarat hatası” ya da “istenmeyen sivil kayıp” gibi kavramların gerçekte çoğu zaman çocukların cenazesiyle sonuçlandığını bir kez daha gösteriyor.  

Burada yalnızca teknik bir askeri hata tartışması yok. Bir okulun çevresinde ya da doğrudan okulun bulunduğu alanda gerçekleşen böyle bir saldırı, şu gerçeği yeniden hatırlatıyor: Savaşlar en çok kadınları ve çocukları vuruyor. Ve bunu yalnızca İran örneği üzerinden söylemek artık eksik kalıyor. Çünkü Gazze’de aylardır dünyanın gözü önünde yaşananlar da aynı büyük gerçeği tekrar tekrar doğruluyor.  

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ofisi’nin doğruladığı ölümlere ilişkin Reuters haberine göre, Gazze savaşında teyit edilebilen ölümlerin yaklaşık yüzde 70’ini kadınlar ve çocuklar oluşturdu. BM İnsan Hakları Ofisi bu tabloyu, uluslararası insancıl hukukun temel ilkelerinin sistematik ihlali olarak değerlendirdi. Bu, sadece “çatışmanın bedeli” diye geçiştirilebilecek bir veri değil; savaşın sivil nüfus üzerindeki yıkıcı ağırlığını rakamlarla ortaya koyan ürpertici bir bilanço.  

Çocukların hedefte olduğu gerçeği ateşkes dönemlerinde bile değişmedi. Reuters’ın aktardığı UNICEF verilerine göre, Gazze’de Ekim 2025’te başlayan ateşkesten bu yana 100’den fazla çocuk öldürüldü. UNICEF ayrıca 2026 insani yardım çağrısında, 10 Kasım 2025 itibarıyla Gazze’de 20.632’den fazla çocuğun öldürüldüğünü bildirdi. Ateşkesin bile çocuklar için gerçek güvenlik anlamına gelmediği bir tablo, uluslararası sistemin sivilleri koruma kapasitesine ilişkin çok ağır bir başarısızlık tablosu ortaya koyuyor.  

Daha da çarpıcısı, mesele yalnızca bombalarla sınırlı değil. Reuters’ın 6 Mart 2026 tarihli haberine göre Dünya Sağlık Örgütü, Gazze’de tıbbi stokların “kritik derecede düşük” olduğunu açıkladı. Temel sağlık malzemelerinin tükendiği, hastanelerin yakıt ve cerrahi malzeme sıkıntısıyla boğuştuğu, yaklaşık 18 bin kişinin acil tıbbi tahliye beklediği bildirildi. Yani kadınlar ve çocuklar sadece saldırılarda değil; ilaçsızlıkta, açlıkta, yerinden edilmede ve sağlık hizmetine erişememede de ölüm riski altında.  

Reuters’ın Şubat 2026 tarihli bir başka haberinde, Refah Kapısı’nın gecikmeli açılmasının ardından Gazze’ye dönen Filistinli kadınların “gözleri bağlı, elleri kelepçeli, sorguya çekilmiş” halde yaşadıkları travmayı anlattıkları aktarıldı. Bu anlatılar, savaşın kadın bedeni ve kadın hafızası üzerinde bıraktığı derin yarayı gösteriyor. Bombardıman kadar zorla yerinden edilme, aşağılanma, açlık ve belirsizlik de kadınlar için ayrı bir şiddet başlığına dönüşüyor.  

İran’daki okul saldırısı ile Gazze’deki tablo birlikte okunduğunda, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü arifesinde karşımıza son derece sarsıcı bir soru çıkıyor: Bu dünyada kadınlar ve çocuklar gerçekten korunuyor mu? Hukuk metinlerinde sivillerin korunmasından söz edilirken, sahada okullar vuruluyor, hastaneler işlevsiz kalıyor, çocuklar ateşkes günlerinde bile ölüyor, anneler ekmek ve ilaç kuyruğunda hayatta kalma mücadelesi veriyor.  

Bu nedenle mesele yalnızca diplomatik açıklamalarla geçiştirilemez. Bir okulun vurulması “inceleme başlatıldı” cümlesiyle, Gazze’de kadın ve çocuk ölümleri de “çatışmanın sonucu” ifadesiyle normalleştirilemez. Uluslararası hukukun anlamı, tam da çocukların sınıfta, kadınların evde, hastanede, yolda ve sığınakta korunmasıyla ölçülür. Eğer bu korunamıyorsa, ortada sadece bölgesel bir savaş değil, küresel bir vicdan krizi vardır.  

İran’daki okul saldırısına ilişkin soruşturma sürüyor; sorumluluğun resmen nasıl tanımlanacağı henüz netleşmiş değil. Ancak bugün için net olan bir şey var: Bir okulun çevresine düşen bomba, Gazze’de açlığa ve ilaçsızlığa mahkûm edilen çocuklar, yerinden edilen anneler ve her geçen gün büyüyen sivil mezarlıkları, modern savaşların en ağır yükünü yine savunmasızların taşıdığını gösteriyor. 8 Mart’a girerken asıl manşet belki de budur: Dünyada kadınların ve çocukların güvenliği, ABD ve İsrail'in askeri hesaplarına bırakılmayacak kadar hayati bir meseledir.